ملت مبعوث، ملتی نیست که فقط در روزهای خطر به خیابان بیاید و در روزهای تصمیمگیری به حاشیه رانده شود. اگر حضور مردم در صحنه بحران، نشانه بلوغ اجتماعی است، استمرار این بلوغ به فراهم بودن مسیرهای مشارکت واقعی وابسته است. مجلس میتواند یکی از مهمترین این مسیرها باشد؛ مشروط بر آنکه صدای جامعه را نه فقط در زمان انتخابات، بلکه در فرآیند مستمر قانونگذاری و نظارت بشنود.
با تداوم افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید، نگرانی کارگران از بلاتکلیفی در ترمیم دستمزد نیمه دوم سال ۱۴۰۵ به اوج رسیده است. در حالی که مطالبه افزایش حقوق کارگران از طریق نمایندگان کارگری پیگیری میشود، نبود تصمیم رسمی و اطلاعرسانی شفاف از سوی شورای عالی کار، فضای ابهام را بر جامعه کارگری حاکم کرده و برنامهریزی برای تأمین نیازهای اساسی خانوادهها را دشوار ساخته است.
«اقتصاد تعمیر» فراتر از یک خدمت ساده پس از خرابی، حلقهای مفقوده در زنجیره ارزش است؛ رویکردی که هزینههای مصرفکننده را مهار میکند، پسماند را کاهش میدهد و با کمترین سرمایه، فرصتهای شغلی پایداری برای نیروهای ماهر میسازد.
گاهی در صحن سازمان ملل، کلمات در چارچوب پروتکلهای دیپلماتیک محبوس میمانند؛ اما گاهی جملهای از آن فراتر میرود و به مانیفستِ استراتژیکِ یک ملت بدل میشود. سخن دکتر مسعود پزشکیان در مجمع عمومی، نه یک تعارف دیپلماتیک، که دعوتی جسورانه برای تغییر پارادایم امنیتی منطقه بود؛ دعوتی که انتخاب میان «همافزایی برای امنیت» یا «تداوم رنج ناامنی» را به عنوان تنها گزینههای پیشِ روی همسایگان، بر میزِ قدرتهای منطقه قرار داد.
ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش، دیگر یک احتمال دور از دسترس نیست، بلکه واقعیتی است که شیوه یادگیری، آموزش و حتی تعریف مدرسه را دگرگون میسازد. در این میان، با توانایی ماشین در پاسخگویی سریع و ارائه محتوای آموزشی متناسب با نیاز هر فرد، پرسش اساسی نظام آموزشی این است که نقش معلم چه خواهد شد؟ این یادداشت به بازتعریف نقش معلم از منبع صرف دانش به راهبری تفکر انتقادی، طراح تجربه یادگیری و پرورش ابعاد انسانی دانشآموزان در مواجهه با این تحول دیجیتال میپردازد.
دیگر بحث فقط بر سر توانایی هوش مصنوعی در پاسخگویی به سوالات نیست؛ ما در سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای شدهایم که ابزارهای هوشمند قادرند فرآیندهای پیچیده کاری را از ابتدا تا انتها مدیریت کنند. این تحول، در حالی که اضطراب جایگزینی نیروی انسانی را دامن زده، بیش از هر چیز فرصتی است برای تغییر ماهیت مشاغل و بازطراحی مسیرهای بهرهوری که موفقیت در آن، نه در گرو رقابت با فناوری، بلکه در گرو همافزایی میان «قضاوت انسانی» و «سرعتِ ماشین» است.
در اقتصاد امروز، داده دیگر یک ابزار جانبی نیست، بلکه سرمایهای تعیینکننده برای تصمیمسازی، کاهش ریسک و افزایش بهرهوری به شمار میرود؛ سرمایهای که میتواند مسیر رشد سازمانها و حتی کشورها را دگرگون کند.
حذف واسطهها از نظام پرداخت حقوق نیروهای شرکتی، مستقیمترین مسیر برای بازسازی اعتماد عمومی و احیای انگیزه در بدنه اداری کشور است. این مصوبه که آزمونی برای سنجش پایبندی سیاستگذاران به عدالت اجتماعی به شمار میرود، پتانسیل آن را دارد که با کوتاه کردن دست واسطهها، منابع مالی دولت را مستقیماً به سفره کارکنان هدایت کند و به سالها تبعیض ساختاری پایان دهد.
هر کالایی که دور انداخته میشود، لزوماً به پایان مسیر خود نرسیده است. در نگاه اقتصاد چرخشی، آنچه بسیاری از ما «پسماند» مینامیم، میتواند به ماده اولیه یک چرخه تولید جدید تبدیل شود. این رویکرد، تعریف تازهای از مصرف، تولید و مدیریت منابع ارائه میدهد؛ تعریفی که در آن، کاهش ضایعات و استفاده دوباره از ظرفیتهای موجود، جایگزین الگوی سنتی «تولید، مصرف و دورریز» میشود.