یادداشت

باز هم اختلال در خدمات بانکی؛ هشداری که همچنان جدی گرفته نمی‌شود

اختلال در خدمات الکترونیکی بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات طی روزهای اخیر، بار دیگر آسیب‌پذیری زیرساخت‌های بانکی در برابر تهدیدهای سایبری را به یکی از موضوعات مهم کشور تبدیل کرد.

به گزارش گروه فناوری پایگاه خبری فلق پرس، هرچند مسئولان از تلاش برای بازگرداندن کامل خدمات خبر داده‌اند، اما این رخداد نشان می‌دهد وابستگی روزافزون مردم و کسب‌وکارها به بانکداری الکترونیک، ضرورت تقویت زیرساخت‌های فنی و امنیتی را بیش از پیش آشکار کرده است.

در پی این اختلال، شمار گسترده‌ای از مشتریان در استفاده از خدماتی مانند همراه‌بانک، اینترنت‌بانک، انتقال وجه و برخی خدمات کارت‌های بانکی با مشکل مواجه شده‌اند. این وضعیت، علاوه بر ایجاد نارضایتی، بخشی از فعالیت‌های اقتصادی و مبادلات روزانه را نیز تحت تأثیر قرار داده است. مسئولان علت این اختلال را حمله سایبری و فرآیند بازیابی سامانه‌ها عنوان کرده و تأکید داشته‌اند که اقدامات لازم برای بازگشت کامل خدمات در حال انجام است.

فارغ از علت این رویداد، تجربه اخیر بار دیگر اهمیت سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری، ایجاد سامانه‌های پشتیبان، به‌روزرسانی مستمر زیرساخت‌ها و آمادگی برای مدیریت بحران را یادآور می‌شود. در کنار این موارد، اطلاع‌رسانی دقیق، شفاف و به‌موقع به افکار عمومی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ آرامش جامعه و جلوگیری از انتشار شایعات دارد.

رخداد اخیر نشان می‌دهد هزینه‌کرد در حوزه امنیت سایبری دیگر یک انتخاب یا هزینه اضافی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ پایداری خدمات، صیانت از دارایی‌ها و اطلاعات مشتریان و تداوم فعالیت نظام بانکی است. با پیچیده‌تر شدن تهدیدهای سایبری، بانک‌ها ناگزیرند علاوه بر نوسازی زیرساخت‌های فناوری، از سامانه‌های پیشرفته تشخیص و مقابله با حملات، مراکز داده پشتیبان و آموزش مستمر نیروی انسانی بهره بگیرند. امنیت سایبری هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ اعتماد عمومی و پایداری نظام بانکی است.

تجربه اختلال گسترده در خدمات بانک سپه در سال ۱۴۰۴ نیز می‌توانست زنگ هشداری جدی برای بازنگری در زیرساخت‌های امنیتی شبکه بانکی کشور باشد. یکی از اصول مسلم مدیریت بحران این است که هزینه نیاموختن از تجربه، به‌مراتب سنگین‌تر از خود بحران است. اگر از آن رویداد درس‌های لازم گرفته می‌شد و سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری با جدیت بیشتری دنبال می‌شد، امروز شبکه بانکی با آمادگی بیشتری در برابر تهدیدهای مشابه قرار داشت. عبرت نگرفتن از تجربه و تکرار آن، یکی از خطاهای مهم مدیریتی است.

اعتماد عمومی، مهم‌ترین سرمایه نظام بانکی است؛ سرمایه‌ای که حفظ آن تنها با ارائه خدمات پایدار، پاسخگویی شفاف و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های بانکی در برابر تهدیدهای نوظهور امکان‌پذیر خواهد بود.